Obchody Dnia Żołnierzy Wyklętych w Wilnie i na Wileńszczyźnie
Wileński Klub Rekonstrukcji Historycznej Garnizon Nowa Wilejka, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie, Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu i Wydział Komunikacji Uniwersytetu Wileńskiego zapraszają na obchody Dnia Żołnierzy Wyklętych.
1 marca 2023 r.
Godz. 13.00 – złożenie wieńców w Kolumbarium w parku pamięci w Tuskulanach (ul. Žirmūnų 1F)
Godz. 13.45 – zapalenie zniczy na Cmentarzu Rossa na grobie Sergiusza Kościałkowskiego „Fakir” oraz na grobach innych żołnierzy Armii Krajowej (ul. Rasų 32)
Godz. 14.30 – premiera filmu „Fakir” w imieniu Rzeczypospolitej” w Sali Centrum Naukowej Komunikacji i Informacji Uniwersytetu Wileńskiego w sali konferencyjnej na parterze (ul. Saulėtekio al. 5).
2 marca 2023 r.
Godz. 9.00 – prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa o polskiej partyzantce i pokaz filmu „Fakir” w imieniu Rzeczypospolitej” w Gimnazjum im. Ks. Józefa Obrembskiego w Mejszagole (ul. Mokyklos 22)
SOLECZNIKIGodz. 13.00 – prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa o polskiej partyzantce i pokaz filmu „Fakir” w imieniu Rzeczypospolitej” w Centrum Kultury Samorządu Rejonu Solecznickiego (ul. Vilniaus 48).
Film historyczny „Fakir”. W imieniu Rzeczypospolitej…”
Film historyczny „Fakir”. W imieniu Rzeczypospolitej…”
– Kim był porucznik „Fakir”? To podkomendny legendarnego pisarza Sergiusza
Piaseckiego, oficer Armii Krajowej, egzekutor podziemnych służb specjalnych
wykonujący w Wilnie wyroki sądów Polskiego Państwa Podziemnego na zdrajcach i
kolaborantach, żołnierz 5. Brygady Wileńskiej por. Zygmunta Szendzielarza
„Łupaszki” i dowódca szwadronu 1. Brygady Wileńskiej por. Czesława
Grombczewskiego „Juranda”. Walczył w okilicach Mejszagoły i Solecznik. W
Tietańcach w grudniu 1942 r. urodził się syn „Fakira” Andrzej Kościałkowski.
-Po zajęciu Wileńszczyzny przez Sowietów Sergiusz Kościałkowski nie złożył broni.
Jesienią 1944 roku utworzył oddział partyzancki Armii Krajowej. Pod ps. „Kapitan
Grób” prowadził potyczki z patrolami sowieckimi, organizował zasadzki leśne,
zwalczał konfidentów NKWD. Bronił ludności polskiej przed bolszewikami.
-4 lutego 1945 roku przebywając w Raubiszkach koło Podbrodzia oddział „Fakira”
został zaskoczony przez sowiecki zwiad wojskowy. Bolszewicy, którzy patrolując
teren wjechali w sam środek wsi, nie spodziewali się tak licznego polskiego oddziału.
Po ponad godzinnej walce dowódca został ciężko ranny. Podkomendni ewakuowali
komendanta na saniach. Zmarł w drodze na rękach sanitariuszki Wandy Kiałki z d.
Cejko „Wilii”, mieszkającej do dzisiaj we Wrocławiu.
-Ciało zostało pogrzebane nad Jeziorem Dubińskim pod Wilnem, a następnie w marcu
1945 r. ekshumowane przez ojca na wileńską Rossę. Spoczął tam obok swojej
sanitariuszki Czesławy Wyrwas „Kotki”. Zginął w dniu, w którym tzw. „Wielka
Trójka” mocarstw oddała w Jałcie Polskę pod sowiecką strefę wpływów.
-Film o „Fakirze” został zrealizowany przez Wileńską Grupę Rekonstrukcji
Historycznej „Garnizon Nowa Wilejka” na zlecenie Oddziału Instytutu Pamięci
Narodowej we Wrocławiu. Reżyseria Waldemar Szełkowski, rolę „Fakira” odegrał dr
Tomasz Bożerocki, zdjęcia Rafał Marcinkiewicz.
